Nederlanders die gedurende de oorlog worden veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie maanden of langer komen in tuchthuizen te zitten, vaak in Duitsland. In deze tuchthuizen zitten mensen die zijn veroordeeld voor ‘economische delicten’. Zij behoren tot de gevangenencategorie ‘politieke gevangenen’. Ongeveer 7500 niet-Joodse gevangenen uit Nederland worden tijdens de oorlog opgesloten in tuchthuizen.

In Duitsland en de bezette gebieden in Europa richten de nazi’s tijdens de oorlog gevangenkampen in. In deze concentratiekampen worden gevangenen op gewelddadige wijze bij elkaar gezet zonder enige vorm van rechtspraak. De term concentratiekamp is een verzamelwoord voor interneringskampen, werkkampen en vernietigingskampen. De vernietigingskampen zijn speciaal bedoeld om gevangenen te vermoorden. Maar ook in de internerings- en werkkampen sterft het merendeel van de gevangenen. Doodsoorzaken variëren van slechte leefomstandigheden tot strafmaatregelen of executie.

De nazi’s zetten tijdens de Tweede Wereldoorlog ook speciale kampen op voor werkheropvoeding, de zogenoemde ‘Arbeitserziehungslager’. Veel potentiële dwangarbeiders willen niet naar Duitsland om daar in de fabrieken te werken, zij weigeren en vluchten of duiken onder. Wanneer zij toch worden opgespoord en opgepakt, worden ze voor onbepaalde tijd naar de werkheropvoedingskampen gestuurd. De leef- en werkomstandigheden in deze kampen zijn erg slecht.