Op 7 december 1941, dezelfde dag dat Japan Pearl Harbor overvalt, vallen ze ook Malakka en Singapore aan. Alles is onderdeel van een groots opgezette militaire campagne. Het Britse leger in Malakka is slecht voorbereid, onder meer door de besluiteloosheid van de bevelhebbers en het feit dat versterkingen uit Europa uitblijft. Het Japanse leger weet snel op te trekken, op 15 februari 1942 valt Singapore.

De oorlog in Birma is een uitputtend conflict waarbij het terrein waarop gestreden wordt zeer moeilijk toegankelijk is. Japanse troepen weten in 1941 Birma binnen te dringen en rukken op richting India. Pas in 1945 wordt Birma weer bevrijdt. Deze oorlog is ook bekend vanwege de aanleg van de Birma spoorlijn waarbij vele krijgsgevangenen zijn overleden.

Tussen 7 december 1941 en 8 maart 1942 veroveren de Japanners achtereenvolgens Malakka, Borneo, Celebes, Ambon, Singapore, Sumatra en tenslotte Java. De Japanse troepen weten snel op te rukken en het KNIL (Koninklijk Nederlands Indisch Leger) kan ze niet tegenhouden. Tijdens de strijd gaan tientallen oorlogsschepen en honderden vliegtuigen verloren. Duizenden militairen komen om of worden krijgsgevangen gemaakt.

Een geallieerd eskader onder commando van de Nederlander Karel Doorman moet de Japanse invasie van Java voorkomen. Op 27 februari 1942 raakt het eskader slaags met een Japans eskader. Het Japanse is beter bewapend en beschikt over vliegtuigen, zo tellen ze weinig verliezen. Aan geallieerde zijde gaan echter diverse schepen verloren en komen zo’n duizend marinemensen om het leven, onder wie Karel Doorman zelf. Op 1 maart beginnen de Japanners met de verovering van Java en op 8 maart moet ook Nederlands-Indië capituleren.