Oorlog en dekolonisatie op vijf continenten

Jaargang 15, nummer 2, mei 2026

Dat de Tweede Wereldoorlog een mondiale gebeurtenis was is evident. Lang werd de WO2-geschiedenis echter vooral bestudeerd in een nationaal kader. Inmiddels is de aandacht voor meerstemmigheid toegenomen. Wat heeft de groeiende aandacht voor zulke meerstemmige oorlogsgeschiedenissen opgeleverd?

Sophie van den Bergh | Bij het thema

De ‘eigen’ geschiedenis?

Van wie wordt er verwacht verder te kijken dan de geschiedenis van de ‘eigen’ groep, en wat wordt daar dan mee bedoeld? Sophie van den Bergh bespreekt de overkoepelende vragen die in dit themanummer centraal staan.

Monique Brinks | Interview

Elke tijd stelt zijn eigen vragen. Oorlog op vijf continenten, achttien jaar later

De innovatieve NIOD-publicatie Oorlog op vijf continenten is inmiddels alweer achttien jaar oud. Hoe blikken de auteurs terug op die publicatie met de kennis van nu? Monique Brinks interviewde de auteurs: Kees Ribbens, Joep Schenk en Martijn Eickhoff.

Matthijs Kuipers | Analyse

Het getal van twee miljoen

Twee miljoen Nederlanders hebben een verbinding met voormalig Nederlands-Indië. Zo horen we regelmatig tijdens herdenkingstoespraken. Maar waar komt dat getal eigenlijk vandaan? En waarom wordt het getal zo gretig omarmd? Matthijs Kuipers buigt zich over deze vragen.

Frank Gerits | Analyse

Onzichtbare Congolese oorlogshelden

Waarom zijn de Congolese soldaten en verzetshelden zo lang onzichtbaar gebleven in de geschiedenisboeken en bij herdenkingen in België? Racisme speelde hierbij een belangrijke rol, legt Frank Gerits uit, maar ook de specifieke dynamiek van de Belgische herinneringscultuur.

Somer Al Abdallah | Boekbespreking

Nooit meer – voor wie? Lotfi El Hamidi en de grenzen van het Nederlandse geheugen

Journalist Somer Al Abdallah bespreekt de recent verschenen essaybundel Stakkers en wolven van Lotfi El Hamidi, waarin El Hamidi feilloos de spanningen in de Nederlandse herinneringscultuur blootlegt.

Pepijn de Koning | Analyse

Omgang met de Holocaust als inburgeringstoets

Moeten nieuwkomers hun burgerschap straks verdienen door hun kennis van de Holocaust te bewijzen? In het Nederlandse debat komen moslims steeds centraler te staan in discussies over Holocausteducatie. Pepijn de Koning onderzoekt waar dat idee vandaan komt.

Wim Manuhutu | Museumbespreking

Geen voetnoot: de Tweede Wereldoorlog in het Suriname Museum

Welke plek krijgt de Tweede Wereldoorlog in het Suriname Museum? Wim Manuhutu bracht een bezoek aan het nieuwe museum, dat laat zien hoe Suriname een cruciale rol speelde in de oorlogsgeschiedenis.

Saadat Mousavi | Interview

Hoe ontwerp je een inclusief herdenkingsmonument?

In Lelystad wordt gebouwd aan een nieuwe, inclusieve herdenkingsplek die “álle pijnlijke en historische verhalen” zou moeten weerspiegelen. Saadat Mousavi ging in gesprek met Arna Mačkić, een van de architecten van Studio LA die de opdracht kreeg voor het ontwerp.

Negin Zendegani | Beeldessay

Vertel me alles

De Nederlands-Iraanse fotografe Negin Zendegani maakte in 2020 voor Museum Arnhem de virtuele expositie ‘Vertel me alles’. Voor dit fotoproject bracht ze vluchtelingen van nu samen met mensen die in de Tweede Wereldoorlog op de vlucht sloegen.

Colofon

WO2 Onderzoek uitgelicht is een onafhankelijke uitgave van het Veldberaad WO2 en wordt samengesteld door medewerkers van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, WO2Net, ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum en de SMH40-45 vertegenwoordigd door Nationaal Monument Kamp Vught.” WO2 Onderzoek uitgelicht publiceert een verscheidenheid aan artikelen die professionals en vrijwilligers op het terrein van de Nederlandse herinneringscultuur van met name de Tweede Wereldoorlog (inclusief onderzoekers, docenten en museale deskundigen) handvatten biedt om te reflecteren op deze herinneringscultuur. De vertolkte opinies en perspectieven weerspiegelen niet noodzakelijk het beleid en de standpunten van de betrokken organisaties.

Redactie
Sophie van den Bergh MA, dr. Anne Marthe van der Bles, drs. Monique Brinks, dr. Matthijs Kuipers, Pepijn de Koning MA, Cecile Post MA, prof. dr. Kees Ribbens

Beeldredactie
Rutger van Krieken

Eindredactie
Marije Wilmink

Technische eindredactie
Joyce van Galen Last

Coverbeeld
Congolese soldaten, circa 1943, in toenmalig Belgisch-Congo. Bron: Fotograaf onbekend / U.S. National Archives and Records Administration (publiek domein).